PIOTR ZAWOJSKI

Na mojej stronie w Academia.edu https://silesian.academia.edu/piotrzawojski opublikowałem fragment książki „Cztery eseje o kulturze i sztuce w epoce AI” https://www.academia.edu/145484058/Piotr_Zawojski_Cztery_eseje_o_kulturze_i_sztuce_w_epoce_AI_Fragment

Tu można znaleźć informacje o książce na stronie Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego https://monograph.us.edu.pl/index.php/wydawnictwo/catalog/book/PN.4313  

Tytuł książki, „Cztery eseje o sztuce i kulturze w czasach AI”, jest prostą formą zapowiedzi jej zawartości. We wprowadzeniu do tej publikacji zwracam uwagę na rewolucyjny potencjał upowszechnienia się AI jako maszynerii, którą można porównać do fundamentalnych technologii będących kołami zamachowymi kulturowych i cywilizacyjnych zmian takich jak: osiemnastowieczna rewolucja przemysłowa, era kolei i pary z początku dziewiętnastego stulecia, era stali i elektryczności w drugiej połowie dziewiętnastego stulecia, era masowej produkcji z początku dwudziestego stulecia oraz rewolucja informatyczna i telekomunikacyjna zapoczątkowana przez mikroprocesor na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego stuleci. Jednocześnie podkreślam, że mnogość publikacji na temat AI pomija to, co dzieje się w obszarze sztuki i kultury „w epoce AI”. Dlatego postanowiłem skupić swoją uwagę na tych właśnie fenomenach. W czterech esejach zatytułowanych – „Maszynom inteligentnym (?) wbrew. Artyści i twórcze (?) maszyny”, „Kulturowe i filozoficzne konteksty ekspansji sztucznej inteligencji”, „Artystyczne i estetyczne wymiary sztuki tworzonej przy udziale sztucznej inteligencji” oraz „AI art – sztuka ludzkiej i nie-ludzkiej inteligencji” – analizuję i interpretuję zjawiska z obszaru sztuki i dzieła artystów, którzy wykorzystują nowe możliwości związane ze sztuczną inteligencją jako narzędziem, medium, partnerem (współ)kreacji artefaktów artystycznych. Zastanawiający jest fakt, że w setkach publikacji poświęconych sztucznej inteligencji tak mało obecna jest sztuka, która już powstaje i będzie powstawać w przyszłości, a tworzona jest w splocie ludzkiej i nie-ludzkiej inteligencji. To motyw przewodni moich rozmyślań i rozpoznań dotyczących AI art – sztuki tworzonej przez artystów, dla których AI jest nie tylko medium i narzędziem tworzenia, ale i partnerem oraz współtwórcą ich dzieł.

Już niebawem w Wydawnictwie Uniwersytetu Śląskiego ukaże się moja nowa książka zatytułowana „Cztery eseje o kulturze i sztuce w epoce AI”.

Być może to moja ostatnia książka, która została napisana w tradycyjny sposób. Będzie ona (to wysoce prawdopodobne) rodzajem dokumentu z epoki pisania po końcu pisania tak jak wyglądało ono przed rewolucją AI. Choć nie są mi obce tego typu narzędzia jak ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude czy DeepSeek, to jednak nie korzystałem z nich jako konsultantów w trakcie pisania tych esejów poświęconych kulturze i sztuce w epoce AI. Może mogłyby one być o wiele lepsze gdybym to zrobił. Uznałem jednak, że mogę je potraktować jako rodzaj łabędziego śpiewu wyłącznie ludzkiej inteligencji nie posiłkującej się, na przykład, bardzo przydatnym skądinąd programem NotebookLM, który mógłby za mnie zgromadzić bibliografię potrzebnych tekstów, a potem je „przeczytać” i podać mi najważniejsze informacje, bym wykorzystał je w trakcie własnego pisania. Sporządziłem taką bibliografię sam, o zgrozo, wykonałem też ręczne notatki ołówkiem i długopisem, w części czytając wybrane przez mnie artykuły i książki używając ich papierowych wersji. Robiłem to z całą świadomością odchodzenia takich form kulturowego obcowania z tekstami w niebyt. Czy aby jednak na pewno?