Książki
- Piotr Zawojski, Elektroniczne obrazoświaty. Między sztuką a technologią. Kielce 2000.
- Wiek ekranów. Przestrzenie kultury widzenia. Pod red. A. Gwoździa i P. Zawojskiego. Kraków 2002.
- Vilém Flusser, Ku filozofii fotografii. Przeł. J. Maniecki. Wstęp i red P. Zawojski. Katowice 2004.
- Piotr Zawojski, Wielkie filmy przełomu wieków. Subiektywny przewodnik. Kraków 2007.
Piotr Zawojski
Elektroniczne obrazoświaty. Między sztuką a technologią.
Wydawnictwo Szumacher. Kielce 2000.
Książka Elektroniczne obrazoświaty. Między sztuką a technologią poświęcona jest miejscu obrazów medialnych w przekształcającym się pejzażu współczesnej kultury audiowizualnej. Na przykładzie wideoklipów, twórczości Zbigniewa Rybczyńskiego, fotografii cyfrowej i interaktywnych instalacji multimedialnych prezentowany jest fenomen nowej wizualności elektronicznej. Centralnym zagadnieniem poruszanym w książce jest ponowoczesny spór toczony przez przeciwników tego, co wizualne, reprezentujących współczesny okularfobizm i zwolenników “obrazowego zwrotu”, przedstawicieli okularcentryzmu. Autor stworzył niezwykle interesującą topografię elektronicznej widzialności i dokonał jej diagnozy w optyce technologicznej, artystycznej, estetycznej i filozoficznej.
SPIS TREŚCI
Wstęp
Rozdział I
Między ikonolatrią a dewaluacją obrazów technicznych
Rozdział II
Wideo Zbigniewa Rybczyńskiego. W stronę nowego widzenia
Rozdział III
Wideoklip(y). Poza znaczeniem?
Rozdział IV
Fotografia cyfrowa. Ontologia bytu immaterialnego
Rozdział V
Interaktywne instalacje multimedialne. Obrazy i doznania
Rozdział VI
Ponowoczesny anarchizm epistemologiczny i metodologiczny w badaniach nad audiowizualnością
Zakończenie
Bibliografia
Wiek ekranów. Przestrzenie kultury widzenia.
Pod red. A. Gwoździa i P. Zawojskiego. RABID. Kraków 2002.
Wiek ekranów gromadzi ponad czterdzieści tekstów filmoznawców, teatrologów, estetyków, teoretyków kultury, architektów i lekarzy, poświęconych jednemu z najważniejszych fenomenów kultury naszych czasów: ekranom. Poruszane w książce problemy obejmują refleksję nad ekranami kinowymi, monitorami telewizyjnymi i komputerowymi, wykorzystaniem ekranów w teatrze, architekturze oraz medycynie. Ekran traktowany jest też jako metafora poznawcza w kontekście różnorakich praktyk komunikacyjnych, artystycznych oraz w obrębie dyskusji teoretycznych. Dlatego antologia ta może stanowić rodzaj wprowadzenia do ekranologii - nauki o ekranach wczoraj, dziś i jutro.
Vilém Flussser
Ku filozofii fotografii
Przeł. J. Maniecki. Wstęp i redakcja naukowa P. Zawojski. Folia Academiae. ASP w Katowicach. Katowice 2004.
Chociaż od opublikowania eseju filozoficznego Viléma Flussera upłynęło już ponad dwadzieścia lat nie stracił on nic ze swej aktualności. To niewątpliwie jedna z najważniejszych książek (obok opublikowanych wcześniej w Polsce prac Susan Sontag i Rolanda Barthesa), jakie kiedykolwiek poświęcone zostały zagadnieniom fotografii. I nawet rewolucja cyfrowa, której jesteśmy świadkami także w fotografii, w żaden sposób nie zdezaktualizowała przemyśleń czeskiego z pochodzenia – choć mieszkającego i pracującego w Anglii, Brazylii, Włoszech, Francji – filozofa. Wręcz przeciwnie, jego rozważania dotyczące roli aparatów w świecie zdominowanym przez media elektroniczne doskonale dają się zastosować do współczesnej sytuacji. „Ku filozofii fotografii” poprzedza wstęp Piotr Zawojskiego podkreślający aktualność myśli Flussera i jednocześnie przedstawiający sylwetkę tego oryginalnego myśliciela ponowoczesności. Chociaż autor poddaje filozoficznej analizie fenomen fotografii, to czyni to w sposób niezwykle klarowny, pozbawiony hermetyczności języka, urzekający jasnością i prostotą wywodu. Nie jest to zatem książka wyłącznie dla teoretyków fotografii (i szerzej mediów), ale z powodzeniem może być adresowana do wszystkich tych, dla których fotografia jest sposobem mówienia o świecie, dla tych, którzy rozmyślają o fotografii i tych, którzy praktycznie borykają się z artystycznymi i estetycznymi pytaniami o jej naturę, znaczenie, sposoby i cele posługiwania się tym medium. Wypada tylko mieć nadzieję, że ta niezwykle cenna inicjatywa wydawnicza katowickiej ASP będzie mieć swoją kontynuację, bowiem ukazujące się w Polsce „podręczniki” czy też warsztatowe „kompendia wiedzy” o fotografii nie zastąpią pogłębionej nad nią refleksji, także tej wkraczającej w obszary głębokiego, filozoficznego namysłu.
Piotr Zawojski
Wielkie filmy przełomu wieków. Subiektywny przewodnik. RABID. Kraków 2007.
Przekonanie o kryzysie czy wręcz zmierzchu kina, jako najważniejszego medium dwudziestego stulecia, które na naszych oczach straciło swój kulturowy prymat, wyrażane jest obecnie dosyć powszechnie. W pewnym sensie taka opinia na początku dwudziestego pierwszego wieku przybrała postać swego rodzaju prawdy oczywistej, niewymagającej dowodzenia i rzetelnych argumentów […]. Prezentowane w niniejszej książce filmy i ich twórcy są w moim rozumieniu dowodem na to, że jednoznacznie brzmiące sądy dotyczące szczególnie słabej kondycji współczesnej sztuki są wyrazem zbyt pobieżnych, choć często wyrażanych w bardzo atrakcyjnej formie, konstatacji krytycznych, które w sposób uproszczony i schematyczny rysują mapę kinematografii.
Paradoksalnie, dzisiaj trudniej jest poszukiwać tego, co w kinie wartościowe, starać się budować postawę afirmatywną wobec niego, aniżeli tropić słabości, głupotę, pustkę, przerost formy nad treścią, konformizm i poddawanie się wszechobecnej filozofii zysku. Bo takie też jest, nawet w przeważającej części, współczesne kino, ja jednak postanowiłem na tym wielkim i bardzo różnorodnym obszarze – zasadniczo głównego nurtu – szukać filmów reprezentujących autentyczne wartości, takich, które z różnych powodów przykuwały moją uwagę, nie dawały zapomnieć o wciąż drzemiącym w sztuce filmowej olbrzymim potencjale kreatywności.
Ze wstępu O kondycji kina współczesnego